Το Δια Ταύτα…

Posted on October 23, 2011 by

1


Δε θα ήθελα να μακρηγορήσω, οπότε, εγκαταλείποντας οποιαδήποτε απόπειρα προλόγου, ξεκινάω αμέσως:

Α) Περιγραφή της κατάστασης

Ως προς την αντικειμενική παράθεση της κατάστασης, δηλαδή την όλη πορεία και τα γεγονότα από το Μάη του 2010 έως σήμερα, υπάρχουν πλείστες ακαδημαϊκές αναλύσεις και, λίγο πολύ, έκαστη δημοσιογραφική αναφορά, ακόμα και κυβερνητικά διακείμενη, είναι αποκαλυπτική. Ως προς την υποκειμενική εκδοχή, δηλαδή τις συνέπειες της κατάστασης σε κάθε έναν χωριστά, είναι προφανές ότι πίσω από κάθε διαδοχική περικοπή μισθών και συντάξεων, πίσω από κάθε διαδοχική επιβολή ενός νέου φόρου κρύβονται χιλιάδες διαφορετικές ανθρώπινες ιστορίες. Όλοι πλήττονται, αλλά ο καθένας προσωπικά, ανάλογα με οικογενειακούς προϋπολογισμούς και ανάγκες.

 Β) Κριτική

Έχουν, επίσης, γραφτεί και ειπωθεί πολλά από κριτική σκοπιά για τις συνέπειες της νέας πραγματικότητας στις ζωές όλων, για τους χειρισμούς, τις ατολμίες κτλ. Θα ήθελα να εστιάσω σε δύο σημεία, στα οποία, κατά τη γνώμη μου, δεν έχει δοθεί η δέουσα σημασία:

i)  Ακόμα και στην παρούσα συγκυρία, παραμονές της Συνόδου Κορυφής και λήψης σημαντικών αποφάσεων για το μέλλον της Ελλάδας, δεν υπάρχει σαφώς διατυπωμένη από κανέναν, ούτε τους «εταίρους» (sic!!!), ούτε την κυβέρνηση, διέξοδος από τη φαυλότητα στην οποία έχουμε εισέλθει (το γαϊτανάκι: εκταμίευση δόσης υπό την απειλή της πτώχευσης, ανάγκη για λήψη νέων μέτρων). Ωραία, πέρασε το πολυνομοσχέδιο. Ωραία, πήραμε τη δόση και θα πληρώσουμε μισθούς το Νοέμβρη. Γιούπι!!! Μετά; Θέλω να πω, πού πάμε, ποιος είναι ο στόχος; Σε περίπτωση που φτάσουμε το 2012 σε πρωτογενές πλεόνασμα, όπως διατείνεται ο Υπουργός Οικονομικών, θα μπορέσουμε να ξαναβγούμε για δάνειο στις αγορές και αντίο Μνημόνιο, αντίο ΔΝΤ; Ή μήπως αντίο ζωή, καλημέρα θλίψη;

ii)  Εκείνο που προσωπικά με ενοχλεί περισσότερο, πέρα και από τη σκληρότητα (και πιθανότατα και ματαιότητα των μέτρων) είναι η καθολική απουσία σχεδιασμού. Ας πάρουμε το πιο πρόσφατο παράδειγμα, αυτό του πολυνομοσχεδίου. Το ερώτημα είναι: υπάρχει καμία περίπτωση μετά την ψήφισή του να αλλάξει ο τρόπος λειτουργίας του δημοσίου; Υπάρχει περίπτωση την επόμενη (ή και την μεθεπόμενη) ημέρα οι πολίτες να αντιμετωπίσουν ένα διαφορετικό δημόσιο; Άντε να κατανοήσω ότι η δημοσιονομική κατάσταση της χώρας έχει τα μαύρα της τα χάλια. Άντε να κατανοήσω επίσης ότι πρέπει να συνεισφέρουν όλοι, ακόμα και αυτοί που δε φταίνε για το ότι έφτασε η κατάσταση στο μη παρέκει (Γιατί σίγουρα δε φταίνε ΟΛΟΙ. Κάποιοι ήμασταν μαθητές, ρε Θόδωρε, τις δεκαετίες του ‘80 και του ‘90. Και κάποιοι μοχθήσαμε για να δουλέψουμε στο Δημόσιο, δε βρήκαμε ανοιχτές πόρτες). Δεν κατανοώ γιατί δεν υπάρχει ένα γενικότερο σχέδιο που, εκμεταλλευόμενο τη συγκυρία, θα είχε και μια διαρθρωτικού περιεχομένου πρόταση για την πιο εύρυθμη λειτουργία του κράτους. Καθαρά, λοιπόν, ταμειακός προσανατολισμός των μέτρων και καμία πρωτοβουλία για μια πιο δομική και ουσιαστικότερη αλλαγή.

 Γ) Δια ταύτα

Από καθαρά πολιτική σκοπιά, προκύπτει το εξής παράδοξο. Σε ένα πρόβλημα που είναι σαφές ότι ξεπερνάει τα σύνορα των εθνικών κρατών (και σίγουρα και της Ελλάδας) και άρα, νομίζω, θα μπορούσαμε να το χαρακτηρίσουμε πρόβλημα συστήματος, οι λύσεις που προτείνονται για την επίλυσή του προέρχονται όλες από τη φαρέτρα του ίδιου προβληματικού συστήματος. Δηλαδή, τα ίδια εργαλεία που ευθύνονται για την εμφάνιση του προβλήματος, παρουσιάζονται ως καταλύτες για την επίλυσή του!!!

Άρα, δύο τινά. Ή αλλάζουμε σύστημα, ή προσπαθούμε να το βελτιώσουμε. Είμαι ανοιχτός να συζητήσω και τα δύο ενδεχόμενα. Απλώς η πρώτη λύση είναι πιο χρονοβόρα και πιο επίπονη. Οπότε, επί του παρόντος θα εστιάσω στη δεύτερη.

Κάποιες από τις εναλλακτικές, προς τις οποίες πρέπει να στραφεί πλέον η πολιτική στοχοθεσία, είναι οι εξής:

i) Πίεση για αναθεώρηση του Συμφώνου Δημοσιονομικής Σταθερότητας. Δεν κατανοώ γιατί πρέπει να υπάρχει κανόνας στα δημοσιονομικά κάθε κράτους μέλους, ειδικά όταν ταυτόχρονα υπάρχει κανόνας και για τον πληθωρισμό. Δηλαδή, αν ένα κράτος υπερβεί τον κανόνα του 3% για το έλλειμμά του, επιλέγοντας μια πιο ελαστική δημοσιονομική πολιτική στο όνομα της ανάπτυξης και της απασχόλησης, σημαίνει αυτόματα ότι είναι δημοσιονομικά απείθαρχο; Την πειθαρχία την διασφαλίζει ένας αυθαίρετα οριζόμενος κανόνας; Εξάλλου, η ζώσα εμπειρία είναι αποκαλυπτική. Η μόνη δυνατότητα που παρείχε το Σύμφωνο Δημοσιονομικής Σταθερότητας στα κράτη μέλη, είναι η δυνατότητα παραβίασής του! Από τη θέσπισή του, το παραβίασαν, άλλο λιγότερο, άλλο περισσότερο, κατ΄ εξακολούθηση και κατά συρροή όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

ii) Φορολογία επί των χρηματιστηριακών συναλλαγών. Η ρητώς διατυπωμένη βούληση για πολιτικό έλεγχο των αγορών είναι ώρα να πάρει σάρκα και οστά. Υπάρχει, εδώ και χρόνια, πλούσια βιβλιογραφία που εξειδικεύει περαιτέρω τις λεπτομέρειες. Είναι απλά θέμα πολιτικής βούλησης. Και τόλμης…

Περνώντας από το γενικότερο στο ειδικότερο, δηλαδή στο ελληνικό ζήτημα, η αλήθεια είναι ότι δυσκολεύομαι να προτείνω κάτι για το πολύ άμεσο μέλλον, δηλαδή για το πώς θα μπορούσε να γίνει η διαπραγμάτευση την Κυριακή στη Σύνοδο Κορυφής και ποια θα μπορούσε να είναι η ελληνική εναλλακτική πρόταση. Παρόλα αυτά, μεσοπρόθεσμα, και σε περίπτωση που επιτευχθεί ο «πολυπόθητος» στόχος του πρωτογενούς πλεονάσματος εντός του 2012 (με τη λήψη των επώδυνων μέτρων) και η Ελλάδα θα μπορεί να καλύψει αυτόνομα τα του οίκου της, νομίζω ότι αυτό από μόνο του μπορεί να λειτουργήσει ως όπλο διαπραγμάτευσης για την αποφυγή νέων μέτρων για τις επόμενες δόσεις. Από κει και πέρα, οι δόσεις θα αφορούν την αποπληρωμή των δανειστών. Οπότε, και με την υπαγωγή – και άρα διασφάλιση – των ελληνικών καταθέσεων στο Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, η πίεση μεταφέρεται από τον δανειζόμενο στο δανειστή. Και εκεί, με την προϋπόθεση ότι δεν υπάρχει λάθος στον ανωτέρω συλλογισμό, θα ξεκαθαρίσουν οι προθέσεις όσων μέχρι σήμερα πορεύονταν με βάση το δίλημμα Μνημόνιο ή Πτώχευση…

Advertisements
Posted in: Γενικά